Türkiye’de faaliyet gösteren her işletmenin ekonomik faaliyet türünü tanımlayan bir NACE kodu bulunur. Fakat, NACE kodu değişikliği, faaliyet alanı değişikliği veya yanlış NACE kodu seçildiği için gündeme gelebilir. Hem SGK hem de vergi dairesi kayıtlarında şirketin iştigal alanını belirleyen kodlar işletmenin faaliyeti çeşitlendikçe ya da mevcut kod yanlış girildiyse, değiştirme değil, NACE kodu ekleme de gerektirebilir. Vergi dairesi, MERSİS sistemi, SGK ve ticaret odaları arasındaki süreçler biraz farklılık gösterebilir.
Peki, NACE kodu değişikliği nasıl yapılır, nereye başvurulur, kaç gün sürer, ücreti var mı? Soruların yanıtlarını sizin için araştırdık.
NACE kodu değiştirme süreci, işletmenin bağlı bulunduğu vergi dairesi üzerinden yürütülür. Eğer şirketiniz faaliyet konusunu değiştirdiyse veya mevcut kod yanlış belirlendiyse, Dijital Vergi Dairesi üzerinden ya da doğrudan vergi dairesine dilekçe ile başvurarak kod güncellemesi yapılabilir. Adımlar özetle şöyledir:
- Faaliyet alanını gözden geçirin. Yeni faaliyet konusunun NACE listesinde hangi koda denk geldiğini belirleyin (Güncel kodları turmob.org.tr/mevzuat/Pdf/17613 bağlantısına tıklayarak görüntüleyebilirsiniz).
- NACE kodu değişikliği talep dilekçesi hazırlayın (Şirket kaşesi ve yetkili imzası bulunmalıdır).
- Dilekçeyi bağlı olduğunuz vergi dairesine elden teslim edin veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden online başvuru yapın.
- Vergi dairesi, dilekçenizi inceledikten sonra kayıtlardaki NACE kodunuzu günceller.
- Ardından bağlı bulunduğunuz ticaret/esnaf odası varsa oraya, değişen vergi levhanız ile birlikte başvurabilirsiniz.
SGK NACE Kodu Değişikliği Nasıl Yapılır?
NACE kodu yalnızca vergi dairesinde değil, aynı zamanda SGK kayıtlarında da önemlidir. Çünkü iş yerinizin tehlike sınıfı ve ödeyeceğiniz iş kazası primi bu koda göre belirlenir. Yanlış NACE kodu, fazla prim ödemenize ya da risk sınıfınızın hatalı görünmesine neden olabilir. SGK NACE kodu değişikliği için şu adımları izleyebilirsiniz:
- SGK İl Müdürlüğü’ne veya bağlı bulunduğunuz SGK merkezine dilekçe ile başvuruda bulunabilir veya turkiye.gov.tr/sgk-esgkuyg-esgksifre-isyeri-nace-degisiklik-talep üzerinden de talep açabilirsiniz.
- Gerekli durumlarda iş yerinde fiili denetim yapılabilir.
- İnceleme sonucunda uygun bulunursa SGK kayıtlarında NACE kodu güncellenir.
NACE Kodu Değişikliği Vergi Dairesi ve Dijital Vergi Dairesi Üzerinden
Vergi dairesine fiziksel olarak gidip dilekçe vermek mümkün olduğu gibi, artık çoğu işlemde olduğu gibi Dijital Vergi Dairesi üzerinden de başvuru yapılabilir. Özellikle pandemi sonrası hızlanan dijitalleşme süreci, işletmelere büyük kolaylık sağlıyor. Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılacak başvurularda:
- Sisteme giriş yapılır.
- NACE kodu değişikliği talebi bölümünden başvuru formu doldurulur.
- Talep elektronik ortamda vergi dairesine iletilir.
NACE Kodu Değişikliği Talep Dilekçesi
Dilekçede şu bilgilerin bulunması gerekir:
- Şirket ünvanı ve vergi kimlik numarası
- Mevcut NACE kodu
- Değiştirilmek istenen yeni NACE kodu
- Değişiklik gerekçesi
- Yetkili imza ve kaşe
Odalara Göre Dilekçe Örnekleri
GTO (Gaziantep Ticaret Odası): GTO, üyelerinin NACE kodu değişiklik taleplerini kabul eder ve vergi dairesine iletilecek dilekçe örneği sunar (Örnek dilekçeye buradan ulaşabilirsiniz).
İZTO (İzmir Ticaret Odası): İZTO üyeleri için benzer şekilde, resmi internet sitesinde kullanılabilecek dilekçe örneği mevcuttur (Söz konusu dilekçeyi buraya tıklayarak görüntüleyebilirsiniz).
Standart formattaki bu dilekçeler, gerekli durumlarda oda aracılığıyla da vergi dairesine gönderilebilir.
NACE Kodu Değişikliği için Nereye Başvurulur?
Özetle şu yetkili merciler bulunuyor:
- Vergi kayıtları: Bağlı bulunduğunuz vergi dairesi veya Dijital Vergi Dairesi
- SGK kayıtları: SGK İl Müdürlüğü veya merkezleri
- Oda kayıtları: Üye olduğunuz ticaret odası (Örn GTO, İZTO)
NACE Kodu Değişikliği Kaç Gün Sürer?
Başvurudan sonra sürecin tamamlanması genellikle 3 ile 7 iş günü sürebilir. Ancak yoğunluğa, inceleme ihtiyacına veya odaların ek işlem taleplerine göre bu süre değişir.
NACE Kodu Değişikliği Ücreti Var mı?
Vergi dairesi ve SGK üzerinden yapılan NACE kodu değişiklikleri ücretsizdir. Ancak ticaret odaları, üyelik kayıt güncellemesi kapsamında ek hizmet bedeli talep edebilir. Bu tutar her oda için farklılık gösterir.
NACE Kodu Değişikliği Bildirim Süresi ve Kararı
İşletmenizin faaliyet konusunu değiştirdiğiniz tarihten itibaren 30 gün içinde değişiklik bildirimini yapmanız gerekir. Bildirim süresi geçirilirse, yanlış kod üzerinden işlem yapılmaya devam eder ve sorumluluk işletmeye ait olur. Vergi dairesi veya SGK, yaptığı inceleme sonucunda NACE kodu değişikliği kararı verir ve kayıtlara işler.
NACE Kodu Ekleme İşlemleri
NACE kodu eklemek, işletmenizin mevcut ekonomik faaliyet koduna yeni bir faaliyet kolu eklenmesi anlamına gelir. Yani, işinizin esas NACE koduna ilave faaliyet kodları dahil etmek istiyorsanız, aynı prosedürler uygulanır.
Özellikle şirketin faaliyet alanı genişlediyse ya da yan iş kolları açıldıysa, bu kodları kayıtlara ilave NACE kodu olarak eklemeniz gerekir. Süreç, vergi dairesi, MERSİS ve ticaret sicili işlemlerini de kapsıyor.
Vergi Dairesi / Dijital Vergi Dairesi ile NACE Kodu Ekleme Nasıl Yapılır?
Aşağıdaki adımlar izlenir:
- Vergi dairesine hitaben “Ek Faaliyette Bulunma Dilekçesi” yazılır. Dilekçede şirket ünvanı, vergi kimlik numarası, mevcut NACE kodu, eklenmek istenen yeni NACE kodu veya kodları, ek NACE kodlarının şirketin faaliyet konuları ile uyumlu olduğuna dair beyan ile İmza ve yetkili kişi bilgileri bulunmalıdır.
- Dilekçenizle birlikte vergi dairesine müracaat edersiniz. Alternatif olarak, İnteraktif Vergi Dairesi / Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik başvuru da mümkündür.
- Vergi dairesi, dilekçenizi ve ek NACE kodunun uygunluğunu inceler. Eğer ek kod esas sözleşmede ve mevcut faaliyet konularında tanımlı değilse, önce şirketin esas sözleşmesinin tadiline gidilmesi gerekebilir.
- Uygun görülürse mükellefiyet belgenize ek NACE kodu işlenir.
- Vergi dairesindeki işlem tamamlandıktan sonra, bağlı olduğunuz ticaret odası varsa (GTO, İZTO, ATSO vb.) hitaben bir dilekçe ile “Ek NACE kodu talebi” yapmanız gerekir. Odalar arası farklılık olsa da çoğunlukla her ticaret odası web sitesinde ekleme talep dilekçesi vardır.
- Gerekirse, ticaret sicili müdürlüğü ve MERSİS üzerinden kayıtlarınıza ilgili kod eklenir. MERSİS üzerinden tescil değişikliği veya sicil düzeltme işlemleri ile bağlantılıdır.
Özetle ilk önce değişikliğin vergi levhasına yansıtılması gerekir. Başarılı bir işlemi mümkün kılan en can alıcı kısım, değiştirmek istediğiniz faaliyet kodunun, şirket ana sözleşmesindeki tanımlamalar ile uyumlu olması gerekmesi.
İşletmeniz için en uygun teklifi alın:
Formu doldurun, işletmenizin e-fatura veya e-arşiv fatura ihtiyaçlarına göre çözümleri birlikte üretelim ve yapacağınız alımları en verimli hale getirelim.
Şu konulara da göz atmak faydalı olabilir👇
Ticaret Sicil Kaydı Nedir? Ticaret Sicil Kaydı Nereden Alınır?
Ticaret Sicil No Nedir? Ticaret Sicil No Sorgulama Yolları
Ticaret Sicil Tasdiknamesi Nasıl Alınır? Ticaret Sicil Tasdiknamesi Nedir?
Ticaret Odasına Kayıt Nasıl Yapılır, Kimlere Zorunlu?
Ticaret Sicil Gazetesi Nedir, Nasıl Alınır?
Faaliyet Belgesi Nedir, Nasıl Alınır?
Nevi Değişikliği Nedir? Nevi Değişikliği Sonrası Yapılacak İşlemler
Şirket Ünvan Değişikliği Nasıl Yapılır? Nelere Dikkat Etmeli?
Şahıs Şirketi Limited Şirkete Çevirme, Maliyeti ve Farkları
Şirket Vergi Borcu Sorgulama Nasıl Yapılır? Şirket Vergi Borcu Ödenmezse Ne Olur?
e-Borcu Yoktur Aktivasyon Nasıl Yapılır? SGK e-Borcu Yoktur Doğrulama İşlemleri
SGK İşyeri Açılış Yaptınız mı? SGK İşyeri Tescil İşlemleri | SGK İşyeri Bildirgesi Nedir?
E-Dönüştür'ü Tanıyın!
