İş hayatında özellikle KDV uygulamaları söz konusu olduğunda en çok kafa karıştıran konulardan biri de tevkifatlı fatura oluyor. Pek çok işletme sahibi veya muhasebe sorumlusu şu sorularla sık sık karşılaşıyor: Tevkifatlı fatura nedir? Standart faturadan neden farklı? Dolayısıyla yazının devamında tevkifatlı fatura kesmek konusunu tüm ayrıntılarıyla ele almak istedik.
Yapılan işlemde KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından beyan edilip ödenmesi, diğer kısmının ise satıcı tarafından ödenmesi esasına dayanan özel bir fatura türüdür. Yani KDV’nin tamamını satıcı üstlenmez, alıcı ile satıcı arasında paylaştırılır.
Örneğin; 100.000 TL’lik bir hizmet için %20 KDV uygulanıyorsa, normal şartlarda 20.000 TL KDV eklenir. Ancak tevkifat uygulanıyorsa KDV’nin bir kısmını satıcı, bir kısmını alıcı öder. Bu oran 5/10, 7/10, 9/10 gibi belirlenmiş oranlarla ifade edilir. “Tevkifat Nedir Kim Öder? Kısmi ve Tam Tevkifat Nedir?” adlı yazıda konuyu detaylı işledik.
Tevkifatlı Fatura Neden Kesilir?
Bu fatura türünde temel amaç KDV’nin güvence altına alınmasıdır. Özellikle kamu kurumları, büyük ölçekli şirketler veya KDV tahsilinde risk görülen sektörlerde, vergi kayıp ve kaçağını önlemek için uygulanır.
Ayrıca bazı sektörlerde (Örneğin inşaat, temizlik, güvenlik hizmetleri) tevkifat zorunludur. Böylece KDV’nin tamamı satıcının sorumluluğuna bırakılmamış olur.
Tevkifatlı Fatura ile Faturanın Farkı Nedir?
Normal faturada KDV’nin tamamını satıcı hesaplar, tahsil eder ve devlete öder. Tevkifata tabi olanlarda ise KDV’nin yalnızca bir kısmı satıcı tarafından tahsil edilir. Kalan kısmı alıcı, kendi beyanıyla öder.
Tevkifatlı Fatura Hangi Durumlarda Kesilir?
Örneğin; sigorta şirketine tevkifatlı fatura kesmek gerekebilir çünkü bu firmalar da belirli işlerde tevkifat kapsamına girer. Genel olarak aşağıdaki işlemlerde kesilir:
- Kamu kurumlarına yapılan bazı hizmetlerde
- Belirlenmiş sektörlerde (İnşaat, işgücü temini, temizlik, güvenlik vb.)
- Maliye Bakanlığı tarafından tebliğlerde açıkça belirtilmiş alım-satımlarda
Kimler Tevkifatlı Fatura Keser?
KDV mükellefi olmayanlara tevkifatlı fatura kesilmez. Çünkü sistem alıcı tarafından da KDV’nin beyan edilmesini gerektirir. Aşağıdaki işletmeler keser:
- KDV mükellefi olan satıcılar
- Maliye Bakanlığı’nın belirlediği sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler
- Kamu kurumları ve büyük ölçekli şirketlerle çalışan firmalar
Tevkifatlı Fatura Hesaplama Nasıl Yapılır?
Hesaplama yapılırken şu adımlar izlenir:
- İşlem bedeli belirlenir.
- Bu tutar üzerinden KDV hesaplanır.
- Belirlenen oran (Örneğin 5/10, 7/10) dikkate alınarak KDV, alıcı ve satıcı arasında bölüştürülür.
** Mesela 100.000 TL + %20 KDV (20.000 TL) işleminde 5/10 tevkifat uygulanıyorsa:
Satıcının tahsil edeceği KDV: 10.000 TL
Alıcının beyan edeceği KDV: 10.000 TL
Tevkifatlı Fatura Nasıl Kesilir?
Kağıt fatura oluşturulacaksa “KDV Tevkifata Tabidir” ibaresi mutlaka yazılmalı. Tevkifat oranı ve hesaplamalar açıkça gösterilmelidir. Elektronik formatta düzenlerken (GİB ve özel entegratör sistemlerinde) “tevkifat” seçeneği işaretlenir. Hizmet türüne göre doğru oran seçilmeli. Sistem, KDV’yi otomatik olarak böler. Ardından fatura resmileştirilir.
Örneğin sigorta şirketine tevkifatlı fatura keserken sigorta şirketleri de belirli işlemlerde tevkifat kapsamında olduğundan faturada alıcı bilgileri doğru girilmeli ve “tevkifatlı işlem” seçilmelidir.
e-Arşiv / e-Fatura Tevkifatlı Fatura Nasıl Düzenlenir?
Hem e-fatura hem de e-arşiv kullanıcısı olan mükellefler için tevkifatlı fatura düzenlemek oldukça kolaydır. Çünkü sistemlerde oranlar önceden tanımlıdır ve işlem sırasında otomatik olarak karşınıza çıkar. İster GİB portalı, ister özel entegratör yazılımları kullanın; genel süreç büyük ölçüde birbirine benzer. Özellikle E-Dönüştür’ün kullanıcı dostu arayüzü sayesinde bu işlemleri aşağıdaki gibi birkaç adımda tamamlayabilirsiniz:
- Yeni fatura oluşturun.
Fatura ekranına girdikten sonra, tevkifat türünü belirlemeniz gerekir. Bunun için ilgili ürün ya da hizmet satırının sağında yer alan “Düzenle” seçeneğine tıklayın.
2. Tevkifat türünü seçin.
Açılan pencerede “Detay” bölümüne geçerek uygun tevkifat türünü seçin. Oran, sistem tarafından otomatik olarak getirilecektir. Onaylamak için “Kaydet” butonuna basın.
3. Fatura bilgilerini tamamlayın.
Ürüne tevkifat ekledikten sonra normal fatura düzenleme adımlarına devam edebilirsiniz. “Satışlar” sekmesinden “Fatura Oluştur” seçeneğini tıklayın ve “Gelişmiş Fatura Sayfası” üzerinden fatura tipini “Tevkifat” olarak işaretleyin.
4. Zorunlu alanları doldurun.
Alıcı bilgileri, KDV, birim fiyat gibi gerekli tüm alanları girdikten sonra faturanızı taslak olarak kaydedin.
5. Faturayı onaylayın ve gönderin.
“Faturalar” sekmesinde hazırladığınız taslağı görebilirsiniz. İlgili faturayı seçip “Seçili Faturaları e-Fatura Yap” butonuna tıkladığınızda, belgeniz onaylanarak GİB sistemine iletilir ve alıcıya ulaşır.
Tevkifatlı Fatura Yansıtması Nasıl Olur?
Tevkifat uygulaması, ancak gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifası varsa doğar. Yani vergiyi doğuran olay (teslim/hizmet) yoksa tevkifat da olmaz. Masraf yansıtma, bir firmanın yaptığı harcamanın asıl muhatabına aktarılmasıdır. Bu işlem, normalde mal teslimi veya hizmet sayılmadığı için KDV’ye tabi değildir. Yansıtılan işlem KDV’ye tabi değilse, masraf aktarımı da KDV dışında kalır. (Örn. teminat mektubu komisyonu yansıtması).
Ancak uygulamada sıkça hata yapılarak, masraf yansıtması sırasında da tevkifat uygulanabilir. Gerçek hizmet verilmeden sadece masraf aktarımı yapılıyorsa tevkifat uygulanmaz. Eğer masraf aktarımı niteliği taşımıyorsa (Örn. işgücü temini gibi gerçek bir hizmet söz konusuysa), bu durumda KDV hesaplanır ve tevkifata tabi tutulur.
Tevkifat Sınırının Altında Tevkifatlı Fatura Kesilebilir mi?
Belirli tutarın altındaki işlemler için tevkifat uygulanmaz. Bu sınır her yıl güncellenir. Dolayısıyla, sınırın altındaki işlemler için normal fatura düzenlenebilir.
Tevkifatlı Fatura İptali Nasıl Olur?
Eğer fatura e-fatura tipindeki temel fatura ise red yanıtı yok, sadece iptal portalı ve diğer itiraz yöntemleri söz konusudur. Ticari faturada red yanıtı vardır, ayrıca itiraz yöntemleri de tercih edilebilir. Her durumda 8 gün içinde itiraz edilmezse fatura kesinleşmiş kabul edilir. İptal süreçleriyle ilgili detaylı bilgiye aşağıdaki içerikleri tıklayıp ulaşabilirsiniz👇
İşletmeniz için en uygun teklifi alın:
Formu doldurun, işletmenizin e-fatura veya e-arşiv fatura ihtiyaçlarına göre çözümleri birlikte üretelim ve yapacağınız alımları en verimli hale getirelim.
