Vergi mükellefleri için e-dönüşüm süreci, sadece e-fatura, e-defter gibi dijital belgelerle sınırlı değil. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) yürüttüğü bu dönüşüm, perakende satış işlemlerini de kapsıyor. Bu bağlamda hayatımıza giren kavramlardan biri de Yeni Nesil ÖKC (Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar). Dolayısıyla yazının devamı, YN ÖKC nedir, kullanma yükümlülüğü, muafiyet kriterleri, cezai yaptırımlar, YN ÖKC fiyatları gibi önemli başlıkları üzerine.
YN ÖKC, klasik yazar kasaların yerini alan ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na online veri aktarımı yapabilen POS özellikli ödeme kaydedici cihazlardır. Aslında Maliye Bakanlığı onaylı, internet bağlantılı, akıllı fiş/kasa cihazlarıdır.
Hem satışları kayıt altına alır hem de GİB’e gerçek zamanlı veri gönderimi yapar. Entegre POS özelliği (Kredi kartı modülü) olan modelleri de vardır. Bu cihazlar hem POS terminali hem de fiskal (Vergi denetimi amaçlı) kayıt cihazı olarak çalışır.
YN ÖKC cihazı; kredi kartı, banka kartı, temassız ödeme gibi POS işlemlerini gerçekleştiren ama aynı zamanda verileri anlık olarak GİB’e ileten, entegre sistemlerdir.
✔️Bu teknolojik olarak gelişmiş, bilgisayar tabanlı, akıllı kasa cihazları ile temel amaç:
Perakende satışlarda vergi güvenliğini sağlamak ve satış verilerini doğrudan GİB sistemine iletmek.
Kimlere Yeni Nesil ÖKC Kullanma Zorunluluğu Var?
Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlarla ilgili yasal zemin, 3100 Sayılı Kanun ve 426 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile kurulmuştur. Özetle belirli ciroyu geçen mükellefler, faaliyet alanı perakende olan işletmeler, vergi mükellefi olup fiş düzenlemek zorunda olanlar kullanmalıdır.
Ayrıca Gelir İdaresi tarafından yapılan bildirimlere göre, YN ÖKC POS entegrasyonu zorunluluğu 2025 itibariyle genişletilerek POS cihazları da bu kapsama dahil edilmiştir. Aslında GİB şu şekilde ifade ediyor:
“3100 Sayılı Kanun uyarınca, hâlihazırda eski tip ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) kullanan veya kullanması gereken mükellefler, YN ÖKC kullanmakla da yükümlü. Bu kanuna göre; fatura kesme zorunluluğu olmayan perakende mal/hizmet satışlarında faaliyet gösteren birinci ve ikinci sınıf tüccarların ödeme kaydedici cihaz kullanmaları zorunludur. Ancak, Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı Genel Tebliğlerle ÖKC kullanma zorunluluğu bulunmadığı açıkça belirtilen mükellefler için, YN ÖKC kullanma şartı da geçerli değil.”
Dolayısıyla tam olarak hangi mükelleflerin kullanması gerektiği, kullanma yükümlülüğü olmayanlar ile daha net anlaşılıyor.
Kimlerin YN Kullanma Mecburiyeti Yok?
3100 Sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bazı mükellef gruplarının, YN ÖKC kullanma zorunluluğu yok. Zorunluluk, yalnızca birinci ve ikinci sınıf tüccarları kapsıyor. Bakanlığın istisna tuttuğu mükellef grupları şunlardır:
- Basit usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri
- Taksicilik yapan kişiler
- Serbest meslek erbabı (Avukat, doktor vb.)
- Zirai kazanç sahipleri (Çiftçiler)
- Menkul ve gayrimenkul sermaye iradı elde edenler (Kira geliri sahipleri benzeri)
- Diğer kazanç ve irat sahipleri (Örneğin değer artış kazancı)
- Sadece ücret geliri elde edenler
- Perakende satış yapmayan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar (Toptan satış)
- ÖKC kullanımından muaf tutulan mükellefler (Tam listeyi buradan görebilirsiniz)
- e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Defter sistemlerine dahil olup tüm satışlarını bu dijital belgelerle gerçekleştirmeyi tercih eden mükellefler
✔️ Yani e-belge sistemlerine geçmek büyük bir avantaj. Perakende satış faaliyeti bulunmayan ve Maliye Bakanlığı tarafından özel olarak istisna kapsamına alınan mükelleflerin, YN ÖKC edinme ve kullanma yükümlülüğü yoktur.
Yeni Nesil ÖKC Nasıl Alınır?
YN ÖKC almak isteyen mükellefler, GİB tarafından yetkilendirilmiş ÖKC firmalarının satış bayilerinden cihaz temin edebilir. Ancak bu süreçte bazı yasal prosedürlerin yerine getirilmesi gerekir.
🔍 YN ÖKC Satın Alma Aşamaları:
- Cihaz satın almak isteyen işletme, yetkili kişinin kimliğini ibraz ederek bayiye başvurur.
- Satış işlemi öncesinde bayi, alınan sorgu çıktısını müşteriye imzalatır ve böylece işlem resmiyet kazanır.
🔧 Yeni Nesil ÖKC’nin Kullanıma Açılması:
- YN ÖKC cihazının satışı sonrası kullanıma açılması işlemi, yeni nesil ÖKC onay alan firmalar teknik servisleri tarafından yapılır.
- Satın alma sonrası yetkili servis aktivasyon işlemini başlatır.
Servis, cihazı ynokc.gib.gov.tr sistemine tanıtır ve online kayıt işlemini tamamlayarak cihazı kullanıma açar.
📌Bu işlem, yasal zorunluluğun başladığı tarihten önce tamamlanmalıdır.
📎 Vergi Dairesine Gitme Zorunluluğu Kalktı
- Yeni nesil ÖKC ile ilgili işlemler artık dijital ortamda yürütülüyor. 25 Aralık 2015’ten itibaren yeni cihaz kaydı, devir işlemleri ve hurdaya ayırma işlemleri için vergi dairesine gitme zorunluluğu kaldırılmıştır. Tüm işlemler, yetkili satış bayileri ve servisler aracılığıyla tamamlanabilir.
Yeni Nesil ÖKC Alma Süresi Ne Kadar?
Yeni işe başlayan perakende mal veya hizmet satışı yapan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, işe başlama tarihinden en geç 30 gün içinde yeni nesil ÖKC cihazlarını temin edip kullanmaya başlamak zorundadır.
Eski nesil ÖKC kullananlar, mevcut eski nesil cihazı arızalandığında ya da değiştirme ihtiyacı doğduğunda yeniden eski nesil cihaz alamaz, YN ÖKC almak zorundadır. GİB tarafından belirlenen geçiş takvimine göre eski cihazların kullanımına son verilir.
Yeni Nesil ÖKC Almama Cezası Nedir?
YN ÖKC kullanma yükümlülüğüne rağmen cihaz bulundurmayan veya kullanmayan mükellefler için Vergi Usul Kanunu kapsamında cezai yaptırımlar ilk tespit ve tekrarına bağlı olarak değişen meblağlarla para cezası şeklindedir. Ayrıca her fiş kesilmeyen işlem için ayrıca usulsüzlük cezası da eklenebilir.
Yeni Nesil ÖKC Sorgulama Nasıl Yapılır?
Yeni Nesil ÖKC cihazınıza dair durumları — yani cihazın GİB’e kayıtlı olup olmadığını, mükellefe ait mi, aktif mi, hangi firma tarafından üretildiğini vs. — sorgulamak için ynokc.gib.gov.tr/ portalını kullanabilirsiniz.
e-Belge çözümleri YN ÖKC POS’lara kıyasla oldukça düşük maliyetli ve pratik olabilir. Müşterilerinize “Fatura kesme sınırının altında mı, üstünde mi kaldı?” endişesinden kurtularak e-arşiv fatura ve e-fatura kesebilirsiniz.
Aşağıdaki içerikler de ilginizi çekebilir👇
VUK 507 Nedir? VUK 507 Android POS Zorunlu mu?
İleri Tarihli Fatura Kesilir mi? E-Dönüştür ile Yasal ve Otomatik Çözüm
ETDS Nedir? ETDS Kimlere Zorunlu?
e-Adisyon Nedir? e-Adisyon Zorunluluğu Ne Zaman?
e-Gider Pusulası Başvuru Nasıl Yapılır? e-Gider Pusulası Kimlere Zorunlu?
e-Dekont Nedir? e-Dekont Sorgulama
