fbpx

Şahıs Şirketi Nedir? Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?

şahıs şirketi kurmak için gerekenler
Hızlı bir şekilde ticaret hayatına atılmak ve kendi işinizin patronu olmak için şahıs şirketi açmak doğru tercih olabilir. Şirket işleyişinin ve kuruluş işlemlerinin, maliyetlerinin daha düşük olması sayesinde sıklıkla tercih edilen şahıs şirketleri, neredeyse 1 günde açılıp kapanabilir. Şahıs şirketi özellikleri, türleri ve kuruluş işlemlerini detaylı anlattığımız yazıyı okuyarak hangi işletme türünü açmanız gerektiğine daha kolay karar verebilirsiniz.

İçindekiler

Şahıs Şirketi Nedir, Özellikleri Nelerdir?

6102 sayılı Ticaret kanununa göre şahıs şirketleri en az 1 kişi ile kurulabilen, tüzel kişilik sıfatı taşımayan ve en az 1 gerçek kişi kurulabilen işletme türüdür. Genellikle ortaklar ile kurulmamasına rağmen bazı çeşitlerinde ortaklı kurulması mümkündür.

Kurarken maddi ve ayni sermaye koymaya gerek yoktur. 3. kişilere borçlardan ve şirket giderlerinden hem kurucu hem de ortaklar şahsen, malvarlığıyla sorumludur. Ödemekle yükümlü olduğu gelir vergisi gelir-gider farkıyla orantılı olarak artar. Şahıs şirketi özelliklerini aşağıdaki tabloda daha net görebilirsiniz:

Özellikleri
  • Sermaye şirketi değildir.
  • Sermaye paylara bölünmez.
  • Tüzel kişilik sıfatı taşımaz.
  • Kurulduktan sonra ilanı ve ticaret siciline tescili zorunludur.
  • En az 1 kişi ile kurulabilen kurucu ve ortaklar gerçek kişidir.
  • Tasfiye, bölünme gibi süreçlere gerek olmadığı gibi kolay açılıp kapatılabilir.
  • Kurucu ve ortakların borçlardan sorumluluğu şahsi malvarlığı ile ilişkilidir.
  • Vergilendirme kazanç ile orantılı şekilde artar.

Şahıs Şirketi Türleri Nelerdir?

Ticaret kanunu 124. maddesinde anonim, limited, kollektif, kooperatif, komandit türlere ayrılan şirketler sermaye şirketi olup olmamasına göre değerlendirilir. Kollektif ile komandit şahıs firmasına dahil edilirken limited, anonim ve kooperatif sermaye şirketleri vasfını taşır. Sermaye şirketi grubuna girmeyen şahıs firmaları ise kendi içerisinde adi, kollektif ve komandit türlerine ayrılır.

Tüzel kişilik sayılmayan, en temel ticari yapılanma modelini oluşturan adi şirketler, borçlar kanunu kapsamında olmaları sebebiyle şirket borçlarından şahsi malvarlığı ile sorumludur. Bununla birlikte kuruluşta şirket ana sözleşmesine ihtiyaç yoktur. Tüzel kişilik sayılabilen kollektif şirketler ortaklar ile kurulurken borçlardan yapılan sözleşmeye bağlı olarak eş sorumlu olabilir. İki gerçek kişi ile açılan komandit türünde ise ortaklar borçlardan sözleşmeyle sınırlı veya sınırsız sorumlu olabilir.

Şahıs Şirketi Ünvanı Ne Olur?

Kurucunun veya ortaklardan en az birinin ad-soyadını içeren bir ünvan seçilmelidir. Ad-soyada istenirse marka ismi ve benzeri eklemeler yapılabilir.

Şahıs Şirketi Vergileri Nelerdir?

Şahıs şirketi gelir vergisi ödemekle mükelleftir. Gelir vergisine ek olarak gelir geçici vergi, katma değer vergisi (KDV), damga vergisi ve stopaj olmak üzere dört ayrı vergiyi ilgili tarihlerde beyan ederek öder. KDV, aylık olarak KDV beyannamesi ile beyan edilirken aylık gelir gider farkla bağlantılı şekilde ödeme çıkar veya devreder. Ayrı şekilde beyan edilmeyen damga vergisi beyan edilen vergilerle birlikte ödenir. 10 işçiden fazla çalışanı olan işletmeler stopaj vergisini muhtasar beyanname ile aylık öderken az olan 3 ayda bir beyan eder.

3 ayda bir ödenen gelir geçici beyanname Kasım, Şubat, Ağustos, Mayıs’ta yılda dört defa ödenir. Böylece gelir vergisinden düşülebilir. Esas mükellefi olunan gelir vergisi ise yıllık olarak 25 Mart’a kadar beyan edilip mart ve temmuzda 2 taksitle ödenir. Şahıs şirketi vergi dilimleri, yıllık gelir gider farkıyla netleşen kar oranıyla bağlantılı şekilde %15-40 arasında değişir. Kademeli vergilendirme sistemi en büyük dezavantajı sayılır. Değişen şahıs şirketi vergi oranları yıllık olarak devlet tarafından güncellenerek düşürülüp yükseltilebilir. Buna göre şahıs şirketi vergi oranları 2024’e göre bu şekildedir:

Şahıs Şirketi Gelir Vergisi Oranları

0-110.000 TL                       %15

110.000-230.000 TL            %20

230.000-580.000 TL            %27

580.000-3.000.000 TL          %35

+3.000.000 TL                      %40

Şahıs Şirketi Yıllık Ciro Limiti Ne Kadar?

Vergi usul kanunu, tacir sıfatını taşıyan işletmeleri defter tutma şekillerine göre iki şekilde gruba ayırır. Şahıs firmaları 2. sınıf tüccar sayılmaları nedeniyle işletme defteri tutarlar. Ancak yıllık belirli ciro limitlerinin dışına çıkarsa 1. sınıf tüccar konumuna gelecekleri için işletme yerine bilanço usulüne göre defter tutmaları gerekir.

Dolayısıyla limitin geçildiği yılı takiben e-defter uygulamasına geçmek zorundadırlar. Geçilmemesi halinde GİB’in idari yaptırım cezası ile karşılaşabilirler. Limitler yıllık olarak güncellenir. 2024’te şahıs türünden limitede ve işletme defteri yerine bilanço usulüne göre defter tutması gereken mükelleflerin 2023’teki alış tutarı 890.000 TL, satış rakamlarının ise 1.270.000 TL’yi geçmesi gerekir.

Şahıs Şirketi Nasıl Açılır?

Artık işlemlerin çoğunun online olması sayesinde süreç oldukça kısalmıştır. Gerekli belgeleri temin edip e-Devlet üzerinden şahıs şirketi kurma imkanı sayesinde neredeyse 1 gün gibi kısa süre içerisinde resmi olarak şirket sahibi olabilirsiniz. Kollektif ve komandit şirket türlerinde şahıs firması açmak için ise yine başvurunuzu çevrimiçi olarak MERSİS üzerinden yapabilirsiniz. Bununla birlikte muhatap olacağınız yetkili merci ise işyeriniz veya home ofis çalışmak istiyorsanız evinizin bulunduğu bölgedeki vergi dairesi olacaktır. Bununla birlikte işlemleri muhasebeciniz yapacak ise belgeleri kendisine vekaletname ile birlikte vererek yapabilirsiniz. Öte yandan her şeyi tek başınıza yapmak da o kadar zor değil. Öncelikle belgeleri temin etmelisiniz. Şahıs şirketi için gerekli evraklar bu şekilde sıralanabilir:

Yukarıdaki belgeleri hazırladıktan sonra adi şirket açılışı yapmak isterseniz İnteraktif Vergi Dairesi platformuna e-Devlet bilgileriniz ile giriş yaparak “İşlemler” başlığı altındaki “Sicil Bildirimleri” bölümüne, ardından “İşe Başlama Bildirimleri” alanına tıklayın. Burada karşınızı 5 adımdan oluşan bir dijital form çıkacaktır. Formu eksiksiz bir şekilde doldurup onaylayın.

Sonrasında vermiş olduğunuz cep telefonuna SMS ile vergi memurlarının işyeri adresinize geliş tarihini bildiren yoklama mesajı gelecektir. Verilen tarihte işyerinizde bulunduğunuzda hazırladığınız belgeleri kontrol etmeye vergi memurları gelir. İşlemin ardından şirketinizin açılmış sayılır, ancak ticaret siciline tescil ile resmiyet kazanır. Kollektif ve komandit şirket açacaksanız benzer şekilde MERSİS üzerinden kayıt olarak başvuru yapmanız gerekir. İşe başlama vergi levhanızı ise Dijital Vergi Dairesi’inden online olarak alabilirsiniz (Vergi Levhası Nedir, Nasıl Çıkarılır?).

Şahıs Şirketi Kurduktan Sonra Yapmanız Gereken İşlemler

Şirketinizi e-Devlet veya MERSİS kanalıyla açtıktan sonra ticaret sicil müdürlüğüne giderek tescil işlemi yapmanız gerekir. Sonrasında ise esnaf tanımına uyan ticari faaliyetleri hedefliyorsanız esnaf sicil gazetesi, ticaret ise ticaret sicil gazetesinde kuruluş ilanını yayımlatmanız önemlidir. Aynı şekilde ilgili esnaf ve ticaret odalarına da üyelik yaptırmalısınız. Bazı sektörlere ve yıllık ciro limitleri nedeniyle e-fatura/e-arşiv zorunluluğu da getirilmiştir. Kağıt faturaya kıyasla oldukça uygun fiyatlı maliyetler ile tamamiyle online fatura kesmek de işinize çok yarayacaktır. Ayrıntıları için aşağıdaki içerikleri okuyabilirsiniz:

Şahıs Şirketi Kurma Maliyeti 2024

Şahıs firmalarının, diğer şirket türleri ile karşılaştırdığınız zaman sermaye gerektirmemesi sayesinde minimum maliyetle kurulduğunu görebilirsiniz. Bununla birlikte imza beyannamesi, esnaf ve ticaret sicil gazetesi ilanı, oda kayıt ücreti, kira, personel çalıştırmayı düşünüyorsanız SGK ve maaş masrafları gibi giderleriniz de olacaktır. Bu işlemlerde sık sık değişen ücret güncellemeleri nedeniyle net bir rakam vermek sağlıklı olmayabilir. Ancak minimum bütçe ile kurulabilecek tek şirket türü şahıs firmalarıdır.

Şahıs Şirketi Avantajları/Dezavantajları

Şahıs şirketi mi? Limited şirket mi? Kararsız kalanlar ticari hedefleri, büyüme stratejilerini, faaliyet gösterilecek sektör hangisi gibi konuları gözden geçirebilir. Dolayısıyla şahıs şirketi kurmak bütünüyle avantajlı ya da dezavantajlı değildir.

Öte yandan takibi ve yönetiminin kolay olması, daha az risk barındırması, diğer şirket türlerine dönüştürülebilir olması gibi yönlerden bakıldığında başlangıç yapmak için en uygun basamak olduğu rahatlıkla söylenebilir. Ayrıca ilk kez ticarete başlayanlar için de kendini deneme fırsatı sunar. Artı ve eksi yönlerini daha rahat görebileceğiniz aşağıdaki tabloyu inceleyebilirsiniz:

Avantajlar Dezavantajları
  • Az sayıda evrak ile bir günde kurulup kapanabilir.
  • Kuruluş sermayesi gerektirmez.
  • En düşük maliyetli şirket türüdür.
  • Muhasebe harcamaları daha azdır.
  • Minimum gelir vergisi oranından yararlanmak için kar marjının düşük olması gerekir.
  • Diğer şirket türlerine dönüştürülebilir.
  • Şirket yönetimi basittir.
  • Kademeli vergi sistemi nedeniyle kazanç arttıkça gelir vergisi de yükselir.
  • Tüzel kişilik sayılmaz.
  • Kişi şirket borçlarından malvarlığıyla sorumludur.

Son olarak aşağıda konuyla ilgili en çok merak edilen soruların yanıtlarını da öğrenebilirsiniz:

Artık vergi dairesine bizzat gitmeye gerek yoktur. İlk önce İnteraktif Vergi Dairesi ve MERSİS’ten online başvuru yapmak, sonra ticaret sicil müdürlüğüne gitmek gerekir.

657. maddeye tabi memurların şirket kurması mümkün değildir. 18 yaşından küçükler de yasal vasisinin noter onaylı izni olmadığı sürece kuramaz.

Kanunen sigortalı çalışırken şirket kurmanın önünde engel yoktur. Bununla birlikte çalıştığınız yerde işvereniniz ile yaptığınız iş sözleşmesinde kurmamanızı gerektiren bir madde varsa kurmanız işten çıkarılma nedeni olabilir.

Tüzel kişi vasfı taşımaz.

Şirket açan tüm mükelleflerin BAĞ-KUR’a sigorta primlerini yatırması şarttır. Aksi halde borç olarak birikir.

Evet çeşitlerinden biridir.

Vergi levhası alarak şirket kurabilecekleri gibi serbest meslek erbabı olarak e-SMM keserek faaliyetlerini sürdürebilir.

Her ikisi de birbirinden farklı şirket türleridir.
Ticaret kanunu her ticari faaliyetin faturalandırılmasını zorunlu kılar.
Kuruluş adımları açısından normal prosedürler ile aynıdır.
Yapmaması için herhangi bir engel yoktur.
Devredilebilmesi için varsa ortakların da noter onaylı onayı alınarak MERSİS’e ve ardından vergi dairesine başvurulur. Noter huzurunda hazırlanan devir sözleşmesiyle süreç sonlandırılır.

Her bankanın istediği belge farklılık gösterebilir. Ticari hesap açtırmak için başvurduğunuz bankalar genellikle aşağıdaki belgeleri talep edebilir:

  • İmza beyannamesi/sirküleri
  • Ticaret sicil gazetesi kuruluş ilanı
  • Nüfus cüzdanı fotokopisi
  • Vergi levhası
  • Ortaklık var ise noter onaylı sözleşme
  • Bağlı olduğunuz odadan alacağınız faaliyet belgesi
Kişi, ticaret odasına kayıtlı ise MERSİS, esnaf ise ilgili esnaf odasından veya bağlı bulunduğu vergi dairesine başvurarak değişiklik yapabilir.
Kayıtlı elektronik posta zorunlu değildir. Ancak şirket işlemlerinde kullanmanız gerekecektir. Hukuki açıdan resmi tebligat yöntemlerinden biri olduğu için mutlaka almanızda fayda vardır. KEP almak için PTT ve benzeri kuruluşlara başvurabilirsiniz.
Kapanış gerektirmeden limited şirkete dönüştürebilirsiniz. Yıllık ciro limitlerini aşarsanız zorunlu değiştirmeniz gerekebilir.

Benzer Blog Yazılarımız

İmza Beyannamesi Nedir? İmza Beyannamesi Nasıl Alınır?
E-Dönüştür

İmza Beyannamesine Dair 6 Önemli Bilgi

İmza beyannamesi denince ilk aklınıza gelen elbette noterler olacaktır. Yetkili merciler önünde kişisel imzanızı resmileştirdiğiniz en önemli evraklardan biridir. Sahteciliğin önüne geçmek ve resmi işlemleri

gib-durum-kodlari-ve-anlamlari
E-Dönüştür

GİB Durum Kodları Rehberi

GİB veya özel entegratör sistemlerinde herhangi bir teknik aksaklık yoksa, yeni oluşturduğunuz e-faturayı alıcısına göndermek istediğiniz zaman önce, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemine, oradan da